Heb je recht op zorg, hulp, begeleiding of andere voorzieningen, dan kun je vaak kiezen. Ofwel je krijgt die hulp ‘in natura’. Je krijgt dan hulp van een organisatie die een overeenkomst heeft met het zorgkantoor of de gemeente. De rekening gaat naar hen. Je betaalt zelf alleen een eigen bijdrage. Ofwel je krijgt de beschikking over een persoonsgebonden budget (PGB). Daarmee kun je zelf de hulp inkopen. Je gaat dan zelf op zoek naar goede zorg, hulp, begeleiding, hulpmiddelen of andere voorzieningen.
Met een PGB heb je de regie over de hulp zelf in handen. Jij beslist wie jou helpt. Voorwaarde is wel dat je in staat bent om zo’n budget te beheren. Daar komt namelijk veel bij kijken. Vooral regelwerk en administratie.
Veel budgethouders zijn niet in staat om een PGB zelf te beheren. Waarom krijgen zij dan toch een PGB? De belangrijkste reden is dat sommige vormen van zorg niet ‘in natura’ te krijgen zijn. Of er zijn lange wachtlijsten. Het kan ook gaan om kleinschalige woonvormen, waar je alleen terecht kunt met een PGB.
Wie beheert het persoonsgebonden budget als je dat zelf niet kunt? Dat hangt ervan af.
- Je hebt (in het verleden) iemand gemachtigd om jouw geldzaken te regelen als je dat zelf niet (meer) kunt. Bijvoorbeeld in een levenstestament. Je gemachtigde kan dan ook het PGB voor jou beheren.
- Het zorgkantoor heeft vóór 1 juli 2024 een ‘gewaarborgde hulp’ voor jou geaccepteerd. Dat is iemand uit je directe omgeving. Meestal je partner, ouder of kind. Die gewaarborgde hulp mag nog tot 1 juli 2028 voor jou het PGB beheren.
- In alle andere gevallen zal er een wettelijke vertegenwoordiger voor jou het PGB moeten beheren. Dat kan een curator, bewindvoerder of mentor zijn. Heb je geen wettelijke vertegenwoordiger, dan zal de rechter die moeten benoemen. De rechter kiest bij voorkeur iemand uit je directe omgeving als wettelijke vertegenwoordiger. Meestal is dat je partner, ouder of kind.
- Soms is er in je directe omgeving niemand te vinden die deze rol op zich kan nemen. Of niemand die dat wil. In dat geval zal de rechter een professioneel bureau als wettelijke vertegenwoordiger benoemen. Een vrijwillige mentor via een stichting mentorschap komt niet in aanmerking. Deze mentoren beheren over het algemeen geen PGB voor hun cliënten.
- Informatie van de Rijksoverheid over vertegenwoordiging bij een persoonsgebonden budget in de Wlz.
